De ziel is maar een mager beestje

Gezellig aan de toog van het café, of gezellig aan de barbecue op het terras —het hangt er maar van af hoe het met het weer gesteld is— leggen we onze ziel bloot. Nu valt er meestal niet al té veel bloot te leggen: de ziel is uiteindelijk maar een mager beestje. Maar ’t is wel een beestje dat goed is in op z’n minst één ding: het afschuiven van elke verantwoordelijkheid. Wat we ook doen of zeggen, oog in oog met kwalijke gevolgen zijn we altijd bijzonder goed in het vinden van redenen waarom die narigheid niet ons ten laste gelegd mag worden.

En zo hoor je dus een advocate vertellen hoe ze, op vakantie in Frankrijk, tegen honderd per uur over landwegen raast waar je maar vijftig mag, en hoe daar —oeps— plots twee politieagenten opduiken. Of ze niet wat te hard reed? De eerste reactie van ons, welopgevoede burgers: hoe kom ik hier onderuit? En dan volgt een betoog waarin zogenaamd aangetoond wordt dat toch helemaal niet te controleren valt of ze wel zo snel reed, en dat het dus ook geen pas geeft haar tegen te houden, laat staan te beboeten. Want waar is dan het einde? Willekeur! Dat ze wel degelijk veel te snel reed, mag op zo’n moment niet van tel zijn.

Tijdens een hoogoplopende discussie slinger je de ander de meest idiote verwensingen toe — maar da’s niet erg, want achteraf kun je toch altijd zeggen dat je jezelf niet was, want dat je boos en teleurgesteld was, en nog dronken op de koop toe. En wat je doet wanneer je dronken en boos bent, dat heeft uiteindelijk toch niet veel met jou te maken, of wel soms?

Soms hoef je niet eens jezelf vrij te spreken van alle blaam, maar is een ander bereid het wel te doen voor jou — wat eens zo makkelijk is. Dit weekend was het (nog eens) de beurt aan Johan van Overveldt, hoofdredacteur van Knack en Trends, om zijn absolutie te verlenen aan ’s werelds topbankiers hun hebzucht en thrill-seeking behaviour. De financiële crisis, ingezet door de val van Lehman Brothers in 2008, is niet hun schuld: de overheid had maar strengere regels moeten opleggen om zulk gedrag onmogelijk te maken. Door zulke idiotie niet expliciet te verbieden maakte de overheid het mogelijk dat bankiers domme dingen deden — en dus is zij ook verantwoordelijk voor de gebeurlijke stommiteiten, en niet de arme bankiers die voor miljarden aan rommelkredieten heen en weer schoven in de hoop op een hogere bonus dan het jaar voordien.

Maar niet alleen bankiers, ook onze eigen politici moeten we blijkbaar vrijpleiten van enige verantwoordelijkheid. Of zo heb ik het toch begrepen, toen Bruno Tobback, voorzitter van een partij die bij mijn weten nog steeds in de Vlaamse Regering zit, zei te hopen dat de Raad van State dat vervloekte UPlace-project zou afschieten. Het is dus niet aan de verkozenen van het volk en hun afgevaardigden in de regering om te bepalen hoe de maatschappij en de openbare ruimte vorm wordt gegeven — da’s iets dat we moeten overlaten aan procedureslagen en dure advocaten. En als UPlace er dan toch komt, lijkt de heer Tobback te zeggen, tja, dan kan je het ons moeilijk ten kwade duiden. Want wat hebben wij in godsnaam te maken met zo’n megaproject? We doen tenslotte maar een beetje aan politiek. Verwacht toch niet te veel van ons.

En zo kan iedereen zich wel ontdoen van elke verantwoordelijkheid voor z’n doen en laten. Onze ziel blijkt inderdaad maar een mager beestje te zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s