Langdurig werkloos? Dan kun je het wel schudden

De crisis slaat wild om zich heen: het ene na het andere bedrijfje gaat bankroet, multinationals zetten massaal volk op straat, gemeenten vertellen hun personeel dat ze maar beter naar een andere job uitkijken. Maar binnenkort zal de economie wel weer aantrekken, zo houden we ons sterk, en dan zullen ook die mensen die nu tijdelijk zonder werk vallen, weer fluitend naar hun nieuwe job kunnen trekken. Toch? Niet dus. Wie vandaag zijn baan verliest en niet meteen elders aan de slag kan, mag het vergeten. Want wie een half jaar thuis zit, maakt nadien nauwelijks nog een kans op de arbeidsmarkt. Een tijdelijke piek in werkloosheidscijfers kan dus verstrekkende gevolgen hebben, over de jaren heen.

In een eerder paper (pdf) had Rand Ghayad, econoom aan de Boston Fed en Northeastern University, al laten zien hoe het principe ‘meer openstaande vacatures, minder werkloosheid’ dezer dagen niet langer opgaat voor langdurig werklozen. Het principe zelf is intuïtief makkelijk te begrijpen: als bedrijven meer nieuwe mensen zoeken, is het makkelijker om werk te vinden, en zullen er dus minder werklozen zijn (en omgekeerd: minder openstaande vacatures, meer werkloosheid).

Bron: Wikipedia.org

Bron: Wikipedia.org

Maar in eerdere economische crisissen is al gebleken dat dit verhaal niet altijd opgaat. In de jaren ’70 en ’80 bijvoorbeeld, bij de verschuiving van een economie gebaseerd op industrie (denk in België bijvoorbeeld aan kolen, staal, en textiel) naar een diensteneconomie, bleven ontslagen arbeiders in de kou staan, ook al kwamen er elders jobs vrij: een ziekenhuis dat extra baliemedewerkers zocht, was nu eenmaal niet snel geneigd een ontslagen staalarbeider aan te nemen. Het ontbrak de werkloze arbeiders aan de juiste skills, waardoor de werkloosheid hoog bleef, ondanks de vele openstaande vacatures.

Dat verhaal over de foute skills voor een nieuw economische tijdperk gaat nu niet op, zegt Ghayad, ook al merken we opnieuw dat meer openstaande vacatures niet leiden tot minder werkloosheid. De boosdoener deze keer? Niet de sector waarin je eerder hebt gewerkt. Niet je opleidingsniveau. Maar wel hoe lang je al werkloos bent. Zes maanden? Een vogel voor de kat.

Ghayad stelde zich echter niet tevreden met enkel een paper: hij voerde ook een klein experiment uit waarin hij zijn stelling op de proef stelde. In respons op 600 vacatures werden 4800 cv’s verstuurd: geslacht, opleidingsniveau, en ‘kleur’ van de naam werden gelijk gehouden; lengte van de werkloosheid, mate waarin er eerder van job werd geswitcht, en ervaring in de sector werden gevarieerd. De conclusie: werkgevers zijn veel sneller geneigd om iemand op gesprek uit te nodigen die niet de juiste ervaring heeft maar nog maar net werkzoekende is, dan iemand die wel de juiste ervaring heeft maar al lang thuis zit.

Bron: Rand Ghayad

Bron: Rand Ghayad (Boston Fed/Northeastern University)

Net werkloos en geen relevante ervaring? Grofweg een kans van één op tien dat je teruggebeld wordt. Net werkloos en wel relevante ervaring? De kans dat je teruggebeld wordt, verdubbelt bijna. — Dit klinkt allemaal logisch. Maar eenmaal je langer naar werk zoekt, maakt het niet meer uit welke ervaring je al dan niet hebt: een uitnodiging voor een gesprek zul je sowieso maar zeer zelden ontvangen. (Ter vergelijking: wanneer de responsratio gesorteerd wordt op basis van het jobhopgehalte van de fictieve kandidaten, blijft het verschil tussen wie wel en wie geen relevante ervaring heeft min of meer constant.)

Op een bepaald ogenblik maakt het dus niet meer uit hoeveel ervaring je hebt. Het maakt niet uit waarom je zonder job bent gevallen. Het maakt niet uit of je bijscholingen hebt gevolgd, trainingen, cursussen. Als je zes maanden niet kon gaan werken, dan zijn potentiële werkgevers sowieso al niet meer in je geïnteresseerd. Je cv wordt meteen de vuilbak in gekeild. Waardoor je nog langer werkloos blijft, en je bij een volgende poging nog sneller wordt weggelachen wanneer je bij een bedrijf aanklopt. Het is een vicieuze cirkel waaraan maar moeilijk te ontsnappen valt.

Mocht Ghayads theorie kloppen, is dit dramatisch nieuws voor wie nu al zonder werk zit, of nu zonder werk valt: als je niet snel iets nieuws vindt —niet evident, wanneer het continent in de greep is van een diepe economische crisis—, is de kans groot dat je voor jaren gevangen zit. Het betekent ook dat het beleid zelf veel meer dan nu moet inzetten op het aanzwengelen van de werkgelegenheid (zelfs wanneer dit het begrotingstekort vergroot?): wie je nu op de arbeidsmarkt verliest, verlies je voor veel langer dan enkel de duur van deze crisis. Wie toch zonder werk valt, moet veel sneller dan nu naar nieuw werk worden begeleid. Bovendien is het duidelijk dat de recepten die nu naar voor worden geschoven om langdurige werkloosheid te lijf te gaan, zoals het in de tijd beperken van de uitkering, niets aan de kern van de zaak doen: het cv van iemand die zes maanden werkloos is, gaat niet plots uit de vuilbak worden opgevist omdat de werkzoekende twee maanden later anders zijn uitkering zou verliezen; het is niets meer dan een bezuinigingsmaatregel op de kap van langdurig werklozen. Een solidaire samenleving als de onze kan het zich niet permitteren deze mensen in de steek te laten.

15 gedachtes over “Langdurig werkloos? Dan kun je het wel schudden

  1. Dus je pleit ervoor om pas vanaf 6 maanden werkloosheid een uitkering te geven? Geen slecht idee… wie pas werkloos is maakt het meeste kans op nieuw werk en heeft vaak een of andere ontslagpremie. Pas als je een jaar werkloos bent recht op uitkering.

  2. Misschien moet het ook een stimulans zijn voor mensen om – na bv. 3 maanden – ook voor een minder gekwalificeerde job te solliciteren ? Want, werk is toch werk ?

      • Klopt, op lange termijn blijkt dit nefast te zijn voor de verdere tewerstelling. Je geraakt er niet meer uit.

  3. Dit is een Amerikaans onderzoek, ik ben er niet zeker van dat zijn conclusies ook gelden voor onze belgische arbeidsmarkt.
    Heb je daar informatie over?

    • Niet meteen. De mechanismen die hij beschrijft, lijken echter wel ook hier aan het werk te zijn, zoals een stijging van de langdurige werkloosheid die niet volledig verklaard kan worden (zoals in het verleden wel ook) door een verschuiving van een industriële naar een diensteneconomie.

  4. Werkloosheidsuitkering na 6 maanden pas lijkt me geen slecht idee.

    Na 6 maanden moet de nadruk worden gelegd op herscholing met daarna gekoppeld een actieve begeleiding naar geschikt werk.

    Ondanks de crisis of het gebrek aan groei zullen er steeds meer knelpuntberoepen vrijkomen door de vergrijzing…

  5. De laatste paar zinnen zijn een politieke uitspraak waar ik het niet echt mee eens ben ; ’t is niet omdat je moeilijk werk vindt na meer dan 6 maanden dat je daarom korte werklozen ineens het perspectief op eeuwige steun moet geven – zo belanden sommigen in de langlopende werkloosheid omdat ze te weinig aansporingen hebben bijvoorbeeld….
    Vanuit m’n eigen ervaring, hoogopgeleid & enkele jaren terug 9 maanden werkloos kan ik het eerste gedeelte van het artikel wel bevestigen. In het begin heb je goede moed & heel veel gesprekken maar wordt je niet aangeworven omwille van de conjunctuur. Na enkele maanden verdwijnen je opportuniteiten…. Volgens mij moet je ofwel zo vlug mogelijk nieuw werk vinden (maar de Belgische rigide arbeidsmarkt verhindert dan dat je nadien terug een job vindt ‘ op niveau ‘) of – zo zou ik het doen – interessant vrijwilligerswerk doen dat een aanvulling is op je cv. Zo komen er geen gaten in je cv….

    • Wat meer & meer werkzoekenden ook doen is je eigen werk scheppen – als zelfstandige – ipv overgeleverd te blijven aan de ouderwetse opvattingen van de meeste hr-managers….

      • Absoluut gelijk, Johan! Als zelfstandige hoef je geen aaneensluitend CV te hebben (“Wat deed je dan wel tussen april en november 2011?” “Oh, dan zat ik even tussen projecten in. Wat mij de gelegenheid gaf een stukje van de wereld te bezoeken, en mijn huis te verbouwen.”)
        Maar keep in mind dat je dan ook het vangnet van de werkloosheidsteun doorsnijdt, bij ziekte of vakantie geen inkomen meer hebt en zelf moet instaan voor een deftige pensioenopbouw…

  6. Een recente paper van Kroft, Lange en Notowidigdo toont ongeveer dezelfde resultaten. Ze vinden een negatieve duration dependence. Ze hebben fictieve CV’s verstuurd in 100 Amerikaanse steden naar echte vacatures en vonden dat hoe langer iemand werkloos was, hoe kleiner de kans om te mogen solliciteren. Een mogelijke verklaring is dat werkgevers die periode van werkloosheid gebruiken als proxy voor productiviteit.

    Zie hier de paper: http://papers.nber.org/papers/w18387

  7. Ik heb er geen boodschap aan of ik wel of niet word uitgenodigd voor een gesprek bij werkgevers. Natuurlijk gaan er talloze sollicitaties de deur uit bij mij, maar ondanks de motivatie en drijfveer om zo snel mogelijk aan de slag te gaan blijft het muisstil zonder een elkele uitnodiging voor een gesprek. Op 1 enkele vacature honderden reakties. Inmiddels meer dan 700.000 werkelozen in dit land….en dat worden er nog meer met al die grote bedrijven die omvallen. Natuurlijk solliciteer ik ook op “mindere” banen die beneden mijn niveau en kwalificaties liggen. Op die banen krijg je al direct een afwijzing. Het zijn standaardmailtjes die naar iedereen verstuurd worden. Zo langzamerhand staan er honderdduizenden mensen in dit land buiten de maatschapij terwijl de lasten moordend stijgen….ook voor hen die de lasten niet meer kunnen betalen. De maatschapij trekt inmiddels aan, maar degenen die hun baan kwijt zijn kunnen het wel vergeten. Die profiteren niet mee. Wel commentaar van een bekende voorzitter van een werkgeversvereniging dat wij een stelletje luie….zijn omdat wij z.g. niet aan het werk willen. Kom je na je uitkering in de bijstand, dan kan je als dank aan de maatschapij papier gaan prikken…anders word je uitkering gestopt. Neem van mij aan dat ik ook op die baantjes heb gesolliciteerd….tot aan schoonmaskwerk aan toe. Als die banen er nu niet zijn, dan zijn ze er straks ook niet tegen de tijd dat ik op papier bij de bijstand kan aankloppen. Mochten ze er opeens wel zijn en ik kan werken voor hetzelfde “inkomem” als de bijstand, dan is dat je reinste slavenarbeid, en misbruik door de overheid. Zo worden grote aantallen mensen die buiten hun schuld en bezuinigingen ect. de maatschapij uitgedreven. Nee…ik ben niet stil blijven zitten afgelopen jaar. Ik timmer hard aan de weg om de dingen te bereiken die ik wil…met of zonder werkgever. Als het niet lukt met een reguliere baan, dan draai ik de rollen om en word ik mijn eigen werkgever. Beetje bij beetje begint het z’n vruchten af te werpen en kan ik in ieder geval een aantal activiteiten bijschrijven op mijn cv. Word vervolgd.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s